Jak dbać o lodówkę? To warto zrobić, aby sprzęt działał jak najdłużej

Radzimy, jak dbać o lodówkę, aby sprzęt działał jak najdłużej. Co zrobić po zakupie, jak ustawić lodówkę i jak optymalnie przechowywać żywność.

Wydawałoby się, że nie ma prostszego sprzętu w użytkowaniu niż lodówka, a jednak jest sporo kwestii, które część użytkowników pomija przy eksploatacji, a potem dziwi się, że urządzenie nie pracuje prawidłowo lub kończy swój żywot niespodziewanie szybko.

Dziś średnia żywotność lodówki to aktualnie 10 lat, ale jeśli zadbasz o ten sprzęt możesz wydłużyć jego eksploatację nawet do 15-20 lat. Wystarczy kilka razy do roku poświęcić lodówce od kilkunastu do kilkudziesięciu minut, a taki stan będzie prawdopodobny.

Dlatego w maniaKalnym poradniku, jak dbać o lodówkę zebrałem w jedną listę wszystko, co musisz wiedzieć o tym sprzęcie.

Jeśli jesteś jeszcze przed zakupem i zastanawiasz się, jaki rodzaj sprzętu kupić i na jaką markę się zdecydować, najpierw przeczytaj nasz poradnik lodówkowy, a następnie zerknij na najświeższy ranking lodówek lub zestawienie dla lodówek gabarytowych.

Co zrobić po zakupie lodówki?

Pierwsza kwestia po rozpakowaniu to oczywiście sprawdzenie ewentualnych uszkodzeń – lodówki są dziś pakowane ekologicznie, czyli po prostu źle i bardzo łatwo o wgniecenia w transporcie.

Następnie lodówkę warto wewnątrz przemyć – opakowania nie są próżniowe, wewnątrz mamy sporo pozostałości po zabezpieczeniach, jak kawałki styropianu, kleju z taśm, czy po prostu innego brudu i kurzu pofabrycznego.

Kolejny krok to ustawienie lodówki we właściwym miejscu i nie mam tu na myśli jedynie miejsca, w których chcemy mieć lodówkę. Producenci dokładnie definiują, gdzie lodówka powinna stać – z dala od źródeł ciepła, w pomieszczeniach nie będących nadmiernie wilgotne, nie powinny być bezpośrednio nasłonecznione i pracować w odpowiednik zakresie temperatury otoczenia, którą określają klasy klimatyczne (zazwyczaj 10-43 stopnie C).

Urządzenie powinno mieć też zapewnioną odpowiednią wentylację. Podłoga na której lodówka ma stać powinna być twarda, płaska i w miarę wypoziomowana – minimalne niedoskonałości można zniwelować regulacją nóżek.

Ważne jest wypoziomowanie lodówki zgodnie z instrukcją (zazwyczaj z lekkim pochyleniem do tyłu). Na koniec ją podłączamy, a jeśli kontakt dla wtyczki lodówki masz za lodówką, podłącz ją oczywiście przed wsunięciem i poziomowaniem. Tak przygotowana lodówka powinna pracować stabilnie i cicho, bez dodatkowych drgań i wibracji wynikających ze złego poziomowania.

Odpowiednia wentylacja i oddawanie ciepła

Lodówki oddają ciepło – większość bokami lub tyłem, a niektóre górą lub dołem. Sprawdź dokładnie, jak to robi lodówka, którą chcesz kupić – nie każda lodówka nadaje się do każdego miejsca w kuchni.

Przykładowo lodówki Bosch PerfectFit, czy Hisense PureFit mogą być obudowane meblami, stać pod ścianą, a większość lodówek Amica czy Whirlpoola potrzebują po 5-10 cm przestrzeni wokół.

Tylko lodówka z prawidłowo zapewnioną wentylacją będzie zużywać podobne ilości prądu do deklarowanych, mając szansę na długą eksploatację. W przeciwnym razie lodówka może się przegrzewać, co doprowadzi do ubytku czynnika chłodniczego lub nawet rozszczelnienia układu.

Jak otwierać i zamykać lodówkę?

W typowym gospodarstwie domowym lodówkę otwieramy kilkadziesiąt razy dziennie – nawet do 80-100 razy w przypadku 4-osobowej rodziny. Warto zwrócić uwagę, jak to robimy.

Każda lodówka swój własny sposób otwierania: uchwyt, wnęka, system push to open i tylko tak powinniśmy ją otwierać/zamykać. Częstym błędem, zwłaszcza młodszych użytkowników dla których fabryczne wnęki/uchwyty nie są dostosowane wysokością, łapią za bok drzwi, w tym uszczelkę, a przez to może się ona odkształcać.

Skutkuje to często nieszczelnością uszczelki w takim miejscu, a nie w każdej lodówce uszczelki są łatwe w wymianie, o dostępności w starszych modelach już nie wspominając.

Jakie ustawić temperatury?

Optymalne temperatury to 3-4 stopnie C dla chłodziarki i -18 stopni C dla zamrażarki – niższe ustawienia to częstsza praca kompresora, więc nie tylko większe zużycie prądu, ale także potencjalnie szybsze zużycie lodówki. Niektóre rodzaje żywności wymagają innych temperatur, czasem nietypowe wymagania mają też leki.

Jak przechowywać żywność?

Większość współczesnych lodówek ma w komorze chłodziarki system wentylatorów zapewniających równomierność temperatury.

W starych modelach bez takich systemów najniższa temperatura była na samym dole, a najwyższa na górze – różnica mogła być nawet o 3 stopnie C, dlatego w starych modelach bez systemu No Frost czy wentylatora zalecało się przechowywanie jajek czy masła na górnym balkoniku drzwi, a mięsiwa, wędliny czy ryby w dolnej szufladzie.

Dziś lodówki mają równą temperaturę w całej komorze, a najczęściej mają dodatkowe rozwiązania. Przykładem świetnego miejsca na mięso, wędliny, ryby, a czasem i sery jest komora zero, czasem zwana komorą świeżości – najczęściej to dolna szuflada lub jedna z dwóch na dole, powinna mieć własną regulację temperatury: prostym suwakiem/pokrętłem (LG) lub z panelu sterowania (Haier, Amica).

Lodówki mają też dedykowane szuflady o większej wilgotności na warzywa lub/i owoce, często z regulacją wilgotności między tymi dwoma rodzajami żywności. Górna półka w wysokich lodówkach powinna stanowić miejsce na rzadziej wyjmowane jedzenie, a także lekki wymagające przechowywania w chłodziarce. Najczęściej wyjmowaną żywność najlepiej ułożyć na środkowej półce, a napoje na dolnym balkoniku drzwi.

Pamiętaj, że nie ma tu żadnej złotej zasady, wszystko zależy też od wzrostu – jeśli masz 150 cm wzrostu to w lodówce 203 cm wysokości raczej nie sięgniesz na koniec górnej półki, a gdy masz 195 cm, do dolnej szuflady będziesz się wręcz schylać, więc dostosuj miejsce przechowywania do własnych upodobań.

Współczesne lodówki wyposażone są w system automatycznego odszraniania i odmrażania No Frost, którego głównym zadaniem jest usuwanie przez wentylatory wilgoci z komory lodówki. Dlatego też nie wstawiaj do niej mokrych, świeżo umytych warzyw lub owoców – zostaw je na ociekaczu zlewu do wyschnięcia. W przeciwnym razie czujniki w lodówce będą chciały usunąć wilgoć i system No Frost będzie pracował na wysokich obrotach wiele godzin non stop.

W lodówkach z No Frost najlepiej przechowywać żywność w szczelnych pojemnikach, aby uniknąć wysuszenia. Nie wstawiaj do lodówki ciepłego lub gorącego jedzenia – lodówka będzie musiała pozbyć się nadmiernej temperatury.

Nigdy nie wstawiaj gorących naczyń na szklane półki czy do plastikowych szuflad – jest duże prawdopodobieństwo, że pękną przez różnicę temperatur.

Lodówki No Frost mają na całej tylnej ściance otwory wentylacyjne – postaraj się ich nie zasłaniać żywnością, zapewniają one równomierny obieg powietrza i usuwanie nadmiaru wilgoci. Zasłaniając je możesz spodziewać się skroplonej wody pod dolną szufladą.

Czym myć wnętrze lodówki?

Większość lodówek ma wnętrze wykonane z białego plastiku, a nieco lepsze modele mogą mieć parę miejsc wykończonych stalą lub jej imitacją.

Te białe plastiki wyglądające zupełnie zwyczajnie, są zazwyczaj pokryte jakąś formą powierzchni antybakteryjnej, choćby z jonami srebra. Stosując mocne detergenty usuniesz taką powłokę już przy pierwszym myciu, dlatego stosuj środki łagodne, najlepiej dedykowane do wnętrz lodówek lub po prostu wodę z odrobiną płynu do mycia naczyń.

Nie polecam stosowania octu lub sody oczyszczonej – pozostawiają nieprzyjemny zapach i też mogą usuwać niektóre z powłok wewnętrznych, wbrew temu, co możesz znaleźć w innych poradnikach.

Nie używaj ostrych szmatek czy szczotek do czyszczenia wnętrza lodówki, a tylko miękkie szmatki lub gąbki – jak te do naczyń. Warto też wiedzieć, że nie mycie wnętrza lodówki przyspiesza proces psucia się przetrzymywanej w niej żywności.

Szuflady, półki i balkoniki możemy myć pod bieżącą wodą, choćby pod prysznicem czy w wannie. Większość nowoczesnych lodówek ma szuflady zamrażarki dwuelementowe: przeźroczysty front i biały plastik samej szuflady – do mycia można je rozdzielić, ale trzeba uważać żeby nie pękły mocowania.

Ostatnia kwestia to stan lodówki na czas mycia. Najlepiej odłączać lodówkę od prądu, lecz jednocześnie nie rozwlekać procesu czyszczenia wnętrza na wiele godzin – zrób to szybko, ale dokładnie.

W pierwszej kolejności wyjmujemy wszystkie ruchome elementy z chłodziarki i zamrażarki, następnie zamykamy sprzęt. Gdy mamy już wszystkie te elementy czyste, zajmujemy się wnętrzem po kolei, najlepiej zrobić to szybko i sprawnie. Na koniec wkładamy do umytej lodówki umyte części ruchome i gotowe.

Proces lekkiego czyszczenia wnętrza zaleca się przeprowadzać raz w miesiącu, a dwa razy do roku wykonać głębokie czyszczenie.

Uszczelki też należy myć!

Pamiętaj, że ważnym elementem są uszczelki drzwi – wymagają okresowego przecierania, tak samo powierzchnia obudowy do której przylegają. Najlepiej robić to lekko wilgotną szmatką, może być spryskana środkiem do czyszczenia lodówek.

Przy okazji sprawdź, czy uszczelka dobrze przylega do korpusu lodówki, nigdzie nie odstaje, nie zwisa. Tu też łatwo zauważyć czy, nie masz problemów z zawiasami – uszczelka powinna przylegać do białego materiału chłodziarki, równo, a nie po skosie. Jeśli jest inaczej, oznacza to problem z zawiasami.

Jak sprawdzić, czy uszczelka wymaga wymiany? Włóż między uszczelkę, a korpus lodówki kartę papieru i przytrzaśnij ją drzwiami – jeśli kartę da się wyjąć bez większego oporu oznacza to, że uszczelka powoli nadaje się do wymiany.

Zawiasy do wymiany, czyli gdy drzwi nie trzymają pionu i poziomu

W zwykłych lodówkach mające zawiasy składające się z kawałka blachy z prętem ten problem prawie nie występuje, ale w lodówkach wyposażonych w zawiasy nożycowe z biegiem lat może zajść potrzeba ich wymiany.

Jeśli drzwi nie trzymają pionu/poziomu, uszczelka u góry drzwi – im dalej od zawiasu – tym bardziej układa się po skosie, to zawiasy masz do wymiany.

Zazwyczaj jest to skutkiem przeciążania drzwi żywnością – dolny balkonik służy do przechowywania butelek, ale powinniśmy zwracać uwagę, co tam wkładamy – im cięższy napój, bardziej pojemna butelka, tym bliżej zawiasu powinna stać, a nie na przeciwnym końcu.

Jeśli jest naprawdę ciężka, najlepiej znaleźć dla niej inne miejsce. Komplet zawiasów nożycowych do lodówek popularnych marek to koszt od 300 do nawet 700 zł.

Jak prawidłowo rozmrażać lodówkę bez systemu No Frost?

W tym przypadku należy lodówkę wyłączyć, otworzyć komorę zamrażarki, uprzednio usuwając z niej żywność. Jeśli nie masz sąsiada, rodziny czy bliskich znajomych, do których mógłbyś podrzucić jedzenie, dobrą opcją jest przechowywanie żywności z chłodziarki w torbach termicznych.

Dla podtrzymania niskiej temperatury możesz zanurzyć je w wannie/umywalce z bardzo zimną wodą. Żywność z zamrażarki wymaga zasypania toreb termicznych dużą ilością lodu – jeśli sam go nie przygotujesz, duże worki z paroma kilogramami kupisz na stacjach benzynowych i w dużych marketach.

Większość lodówek i zamrażarek ma jakiś system ociekania wody pod dolną szufladą – lejek, czy coś podobnego, ułatwiającego spadek wody do miski, czy na blachę od piekarnika, gdy nie ma zbytnio miejsca na wysokość. Nie doprowadzaj do oblodzenia zamrażarki – zwiększa to zużycie prądu. Już 5 milimetrów lodu na ściankach to zużycie większe o nawet 10%.

Zbyt gruba warstwa lodu może doprowadzić do problemów z wyjmowaniem szuflad, a w takiej sytuacji nawet do pęknięcia plastików. Dostępność szuflad do starych lodówek jest bardzo kiepska, a jak już są to kosztują kilka stów za sztukę.

Jak często przeprowadzać rozmrażanie tradycyjnej zamrażarki? W instrukcjach i poradnikach znajdziesz informacje, że co 1-6 miesięcy, ale realnie zależy do od nawarstwienia lodu – gdy widzisz, że nie jest to już tylko lekki szron na ściankach tylko warstwa lodu, warto pomyśleć o rozmrożeniu. Im warstwa cieńsza, tym krótszy będzie proces rozmrażania.

Czym myć front lodówki?

To zależy od materiału i pokrycia. Najprościej jest z lodówkami pokrytymi emalią – tu stosujemy dowolny środek czyszczący, od tych do okien, po środki do stali nierdzewnej.

Przy szklanym froncie wystarczy dowolny środek do szyb, który nie zostawia smug i ściereczka do okien. W przypadku stali szczotkowanej warto zakupić środek dedykowany do takich powierzchni, najczęściej określany jako środek do pielęgnacji stali nierdzewnej.

Najlepsze efekty osiągniemy przecierając stal zgodnie z kierunkiem szczotkowania.

Czyszczenie elementów, o których najczęściej zapominasz!

Dla własnego bezpieczeństwa do wykonania każdego z niżej wymienionych procesów koniecznie wyłącz lodówkę z prądu.

Lodówki mają kilka elementów o których przeciętny użytkownik zapomina, a wymagają okresowej uwagi. Po pierwsze kratki wentylacyjne – proste lodówki mają z tyłu otwartą niszę w której pracuje kompresor, ale większość nowoczesnym ma tam zamkniętą kratką wentylacyjną – warto przynajmniej raz do roku wysunąć lodówkę i odkurzyć kratkę.

Kratki wentylacyjne czasem znajdują się na bokach lodówek – jest to typowe dla najpopularniejszej firmy na polskim rynku, czyli marki Samsung, a także dla lodówek LG w klasie energetycznej od C w górę – je też należy raz do roku odkurzyć.

Większość lodówek ma z tyłu kółka, więc wystarczy lodówkę lekko przechylić do tyłu i wysunąć. Pamiętaj jedynie, aby nie próbować przechylać lodówki lub wysuwać ciągnąć za otwarte drzwi chłodziarki – może to doprowadzić do wypadnięcia drzwi z zawiasów, zwłaszcza w chłodnictwie Whirlpool, Indesit czy Hotpoint-Ariston.

Jeśli twoja lodówka nie ma systemu No Frost, to w chłodziarce konieczne jest czyszczenie tylnej ścianki ze zlewką, najczęściej znajduje się za szufladami i ma dziurkę odprowadzającą wodę do specjalnego naczynia, z którego jest odparowywana (często umieszczana na kompresorze).

Otwór ten z czasem traci swoją drożność i może się paskudzić – warto co parę miesięcy go przetykać odpowiedniej średnicy wyciorem. Jeśli otwór będzie zatkany, skroplona woda nie będzie prawidłowo odprowadzana i może pojawić się pod szufladami – na dnie chłodziarki, a w skrajnych przypadkach wyciekać poza komorę.

Gdy nie jesteś wstanie udrożnić otworu, możesz zakupić specjalny zestaw z wyciorem i strzykawką z AliExpress.

UWAGA: niektóre lodówki mają ten element zasłonięty maskownicą – wygląda wtedy jak w tylna ścianka w lodówkach No Frost.

Przykładem jest firma Beko, która promowała swój system Neo Frost, który realnie miał zwykłe automatyczne odszranianie w chłodziarce (nie No Frost), więc tylna ścianka skraplała wodę, ta ściekała do rynienki i odprowadzała ją otworem do zbiornika z którego odparowywała, ale cały ten element był zamaskowany dużym kawałkiem plastiku.

Praktycznie na 85% powierzchni tylnej ścianki, przez co użytkownicy nie czyścili zlewki i otworu. Maskownicę można zdjąć, najpierw usuwając półki, potem łapiąc maskownicę od spodu, powoli wyjmując ją z zaczepów, tak aby niczego niego nie połamać.

Mając wentylator w chłodziarce warto raz do roku zdjąć jego obudowę zewnętrzną i sprawdzić stan – jeśli jest brudny, trzeba go wyczyścić. Często wentylatory w chłodziarkach mają dodatkowe filtry antyzapachowego (węglowe) – jeśli chcemy utrzymać stan bezzapachowy w lodówce, to warto filtry wymieniać.

Jeśli masz lodówkę z kostkarką automatycznym i podłączeniem pod dopływ wody, najprawdopodobniej masz do okresowej wymiany filtry. Mogą być montowane w chłodziarce, na drzwiach, w module kostkarki lub na przewodzie dopływowym. Dobre lodówki same przypominają o potrzebie jego wymiany i najczęściej jest to okres 3-6 miesięcy.

Ostatnia ważna kwestia to zewnętrzny skraplacz – dziś nowoczesne lodówki Boscha, Siemensa, LG, Samsunga, Haiera, Beko czy Hisense mają skraplacze zabudowane w izolacji, ale starsze lodówki lub te w niższych klasach energetycznych D, E i F mogą mieć go za lodówką na zewnętrz.

Co roku warto przeczyścić cały skraplacz odkurzaczem z szczotką z twardym włosiem lub ręcznie twardą szczotką, a na koniec przetrzeć lekko wilgotną ściereczką.

Nowoczesne funkcje SMART i AI stają się coraz bardziej pomocne!

Praktycznie wszystkie nowe serie lodówek czołowych producentów są wyposażone w moduły Wi-Fi i łączność z aplikacjami. Jeszcze do niedawna dawały nam jedynie opcję zdalnej zmiany temperatury, włączenie szybkiego chłodzenia/zamrażania, funkcji wakacje lub diagnostyki, a dziś pomagają nam w oszczędzaniu energii.

Nowoczesne lodówki wyposażone są w algorytmy AI i zestaw czujników, który pozwala lodówce uczyć się naszych nawyków, ustalać schematy, typowe godziny wzmożonego użycia i odpowiednio przygotowywać sprzęt.

Najlepszym przykładem są funkcje AI od Samsunga, jak AI Energy Mode, który pozwala na dodatkowe oszczędności 10-15% zużycia prądu. Mamy też dokładne statystki zużycia, podpowiedzi i porady, a także miesięczne cele oszczędności.

Wiele osób, które zakupiły swoją lodówkę na przestrzeni ostatniego roku najprawdopodobniej ma takie funkcje, a z danych producentów wynika, że większość posiadaczy nie korzysta z funkcji SMART swoich lodówek – warto podpiąć lodówkę pod apkę w smartfonie i wykorzystać dodatkowe opcje dla oszczędności prądu, a także wydłużenia żywotności sprzętu poprzez właściwą, zgodną z podpowiedziami aplikacji eksploatacją.

To wszystko co musisz wiedzieć o swojej lodówce. Masz jakieś wątpliwości, pytania? Napisz je w sekcji komentarzy pod tekstem, a ja postaram się pomóc!